ก่อนลงทุนโซลาร์เซลล์หลักแสนบาท คำถามแรกที่ทุกคนถามคือ "กี่ปีถึงจะคืนทุน?" บทความนี้จะพาคุณคำนวณตัวเลขจริงจากบิลค่าไฟ ไม่ใช่แค่ตัวเลขโฆษณา
สูตรคำนวณระยะคืนทุนพื้นฐาน
สูตรที่ง่ายที่สุดในการประเมินเบื้องต้นคือ:
แต่สูตรนี้ไม่รวมปัจจัยสำคัญ เช่น การเพิ่มขึ้นของค่าไฟในอนาคต, Net Metering, และต้นทุนเงินกู้ ดังนั้นเราจะคำนวณแบบละเอียดกว่านั้น
ขั้นตอนที่ 1 — หาการประหยัดต่อปีที่แท้จริง
1.1 คำนวณพลังงานที่ระบบผลิตได้
สำหรับประเทศไทย ค่า Peak Sun Hours เฉลี่ยอยู่ที่ 4.5–5 ชั่วโมงต่อวัน (แตกต่างตามภูมิภาค)
ตัวอย่าง: ระบบ 5 kW ในกรุงเทพฯ (PSH = 4.8 ชม.)
5 × 4.8 × 365 × 0.8 = 7,008 kWh/ปี
1.2 คำนวณมูลค่าไฟที่ประหยัดได้
ค่าไฟในไทยอยู่ที่ประมาณ 4.50–5.00 บาท/หน่วย (หน่วยบนของ TOU Rate หรือ TOU Off-Peak)
ขั้นตอนที่ 2 — รวม Net Metering
ถ้าบ้านคุณอยู่บ้านเวลากลางวัน ใช้ไฟเองได้ประมาณ 70% ส่วนที่เหลือ 30% ขายคืนการไฟฟ้าในอัตรา ~2.20 บาท/หน่วย
| ส่วนแบ่ง | หน่วย/ปี | มูลค่า |
|---|---|---|
| ใช้เอง 70% | 4,906 kWh | 23,156 บาท (ประหยัดค่าไฟ @4.72) |
| ขายคืน 30% | 2,102 kWh | 4,625 บาท (@2.20) |
| รวม | 7,008 kWh | 27,781 บาท/ปี |
ตารางระยะคืนทุนตามขนาดระบบ
| ขนาดระบบ | ราคาติดตั้ง (ประมาณ) | ประหยัด/ปี | คืนทุน (Simple) | IRR 25 ปี |
|---|---|---|---|---|
| 3 kW | 95,000 บาท | ~17,000 บาท | ~5.6 ปี | ~18% |
| 5 kW | 145,000 บาท | ~27,000 บาท | ~5.4 ปี | ~19% |
| 8 kW | 220,000 บาท | ~43,000 บาท | ~5.1 ปี | ~20% |
| 10 kW | 265,000 บาท | ~54,000 บาท | ~4.9 ปี | ~21% |
| 20 kW (พาณิชย์) | 480,000 บาท | ~110,000 บาท | ~4.4 ปี | ~23% |
ราคาและผลตอบแทนเป็นค่าประมาณ ณ ปี 2026 สำหรับการไฟฟ้านครหลวง/ส่วนภูมิภาค ขึ้นอยู่กับพฤติกรรมการใช้ไฟและสภาพหลังคา
ขั้นตอนที่ 3 — รวม Electricity Price Escalation
ค่าไฟไทยปรับขึ้นเฉลี่ย 3–4% ต่อปี ในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา ซึ่งทำให้ระยะคืนทุนแท้จริงสั้นกว่าที่คำนวณข้างต้น
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการคำนวณ
- ใช้บิลเดือนสูงสุด แทนที่จะใช้ค่าเฉลี่ย 12 เดือน — ทำให้คาดหวังสูงเกินจริง
- ไม่หักประสิทธิภาพระบบ (System Loss ~20%) จากสายไฟ ฝุ่น อุณหภูมิ
- ลืมค่า O&M การทำความสะอาดแผง ~2,000–3,000 บาท/ปี และเปลี่ยนอินเวอร์เตอร์ที่ปี 10–15 (~30,000 บาท)
- คาดหวัง Net Metering เต็ม 100% แต่ความเป็นจริงใช้เองได้ 60–70%
- ไม่รวม VAT ในราคาติดตั้ง ราคาแท้จริงบวก 7%